De confrontatie rond de Blauwe Nijl: waarom Israël de watercrisis in Egypte niet kan negeren

Egypte, dat kampt met een ernstig watertekort, dreigt een broeinest van radicalisering en zelfs militaire escalatie te worden. De aanwezigheid van Sisi in Davos weerspiegelt dat Egypte op zoek is naar externe hulp om een systeem te stabiliseren dat verzwakt is door jarenlange strategische misrekeningen die tot dat tekort hebben geleid.

In een opinie artikel op Arutz Sheva (25-01) wordt betoogt dat de bouw en ingebruikname van de Ethiopische Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) is uitgegroeid van een technisch waterproject tot een existentiële crisis voor Egypte, met verstrekkende regionale gevolgen. Door strategische fouten – vooral het ondertekenen van de Verklaring van Beginselen in 2015 zonder bindende garanties – heeft Egypte zijn onderhandelingsmacht uit handen gegeven, waardoor Ethiopië de dam kon voltooien en vullen zonder effectieve beperkingen.

De gevolgen werden in 2025 voor het eerst concreet zichtbaar: verminderde waterstromen, dalende landbouwproductie, stijgende voedselprijzen en toenemende sociale spanningen. Begin 2026 leidde dit tot acute politieke kwetsbaarheid voor het regime van president Sisi, dat nu externe steun zoekt om binnenlandse instabiliteit te voorkomen. Zijn aanwezigheid in Davos symboliseert deze verzwakte positie.

afbeeldingen: © Wikipedia

Volgens de auteur kan Israël deze ontwikkeling niet negeren, omdat een gedestabiliseerd Egypte een directe bedreiging vormt voor regionale veiligheid, het Sinaï-schiereiland, scheepvaart en de bredere normalisatie tussen Israël en Arabische landen. Watertekort kan leiden tot radicalisering, migratie en zelfs militaire escalatie.

Daarom schuiven de Verenigde Staten, met steun van Israël, een nieuw strategisch kader naar voren waarin de Blauwe Nijl wordt behandeld als een internationaal veiligheidsbelang. Centraal staat het concept “Electricity for Peace”: Ethiopië zou waterafgifte juridisch vastleggen in ruil voor economische voordelen zoals schuldverlichting, financiering en technologische steun. Transparantie, afdwingbare minimumstromen en toezicht moeten vrijwillige afspraken vervangen.

Israël speelt hierin een sleutelrol via watertechnologie, ontzilting, irrigatie en monitoring, waarmee Egypte minder afhankelijk wordt van de Nijl en de werking van de dam controleerbaar wordt. Het beoogde akkoord in Davos zou de Nijl depolitiseren door soevereiniteit ondergeschikt te maken aan afdwingbare regionale systemen.

De conclusie is dat de stabiliteit van Egypte – en daarmee die van de regio – alleen kan worden gewaarborgd binnen een door de VS geleid veiligheidskader waarin controle over schaarse hulpbronnen centraal staat, niet diplomatieke goodwill.

copyright afbeeldingen: Wikipedia

Interesse in het hele artikel: lees hier